|
30 Juli 2007
Historija grada
Zavidovi?i je grad u centralnom dijelu Bosne i Hercegovine, koji se nalazi izme?u Dobija i Zenice, te le?i na rijeci Bosni,Krivaji i Gostovi?u. Administrativno je dio Zeni?ko-dobojskog kantona Federacije Bosne i Hercegovine.
Historija grada == ==
Niko puzdano nezna kada je se prvi ?ovjek nastanio na me?urijecje Bosne, Krivaje i Gostovi?a. Ozbiljnih arheoloskih iztra?ivanja na podru?ju ob?ine Zavidovi?i nije bilo, pa je zato i malo dokaza o bivstvovanju drevnih civilizacija na ovim prostorima.
Ono što nam nude Historijske spoznaje jeste da su dolinom Bosne hodili Grci i Rimljani ka plodnim nizinama Panonije. Brojni nalazi u susjednim ob?inama nepobitno potvr?uju da su stari Iliri nastanjivali ova podrucja, ali nam historija ne nudi odgovore sta se zbilo sa njima dolazkom Slavena.
Pred dolazak Turaka Bosna je imala organizovanu dr?avu u ?ijem su sastavu bila i podru?ja ob?ine Zavidovi?i. O tom periodu svjedo?e i ostatci bogumilske kulture na Zavidovi?kom podru?ju.
Histori?ar Jusuf Mujki? je odkrio da Zavidovi?i po prvi put spominju 1565 godine kao selo sa 10 Bošnja?kih porodica. Prof. Rizah Od?ak?i? vezuje naziv grada za mjesto Vidovi?e što nije historijskim nalazima potvrdjeno.
Za Vrijeme Turske vladavine
Turci su 1436 godine poslije zauze?a Zenice produ?ili dolinom Bosne i vjerovati je da su doprli do Zavidovi?a, Maglaja i Tešnja. Kada su ta?no zauzeli ovo podru?je i tu uzpostavili vlast nije poznato.
Cestakoju su Turci izgradili dolinom Bosne zaobisao je Zavidovice i tako dobrim dijelom izolirao ovaj kraj od carevine. Iz Turskog vakta su ostali pravoslavni manastiri Udrim u Gostovicu i manastir Vozu?ica u Vozu?i.
Za vrijeme Austrougarske vladavine
Dolazak Austrougarske okre?e novu stranicu u razvoju ob?ine Zavidovi?i. Nova vlast ugovara eksploetaciju bujnih šuma sa firmom "Marpurgo i Parente" koja 1887 godine gradi šumsku gravitacionu prugu dolinom rijeke Gostovi? au Zavidovi?ima 1897 godine gradi pilanu.
1899 godine firma "Gregerson i sinovi" odkupljuje pilanu od firme "Marpurgo i Parente"i gradi prugu na lokomotivni pogon dolinom rijeke Krivaja.
1900 godine je završena izgradnja uskotra?ne pruge dolinom rijeke Krivaje a firma "Eissler& Ortlieb" je izgradila u Zavidovi?ima najmoderniju pilanu u Evropi.
1902 godine firma "Eissler& Ortlieb" podnosi zahtjev Zemaljskoj vladi u Sarajevu o formiranju ob?ine Zavidovi?i.
1911 godine Poslije duze procedure, op?ina Zavidovi?i se formira. U to vrijeme grad je imao oko 3800 stanovnika sa osnovnim konturama urbane sredine.
Godine 1991., op?ina Zavidovi?i je imala 57.159 stanovnika, od kojih je bilo 34.347 Bošnjaka (61%), 11.637 Srba (20%), 7.519 Hrvata (13%), 2.703 Jugoslavena (4.6%) i 953 ostalih (1.4%). Samo grad Zavidovi?i ima 14.820 stanovnika.
Wikipedia
